Ból brzucha u dzieci – co się za nim kryje?

Dr n. biol. Doradca medyczny

Tadeusz Lietz

Podobnie jak u dorosłych bóle brzucha u dzieci mogą mieć charakter ostry, jak i przewlekły, ale ich przyczyny mogą się różnić. Żadnego z tych rodzajów bólu brzucha nie należy lekceważyć. Jak rozpoznać, kiedy ból brzucha wymaga interwencji u lekarza?

 

Wyrostek i stany nagłe

Ostry ból brzucha (tzw. „ostry brzuch”) to ból nagły, choć może też być zaostrzeniem bólu przewlekłego. Ostrym bólom brzucha u dzieci mogą towarzyszyć wymioty, biegunka, krwawienie, gorączka. Przyczyną ostrych bólów brzucha mogą być stany zapalne w jamie brzusznej (np. zapalenie wyrostka), zaburzenia ukrwienia w obrębie jamy brzusznej, niedrożność jelit czy nawet pęknięcie narządów jamy brzusznej. Ostre bóle brzucha mogą być skutkiem zapalenia płuc, zatruć pokarmowych, nowotworów jamy brzusznej, skrętu jelit.

ból brzucha u dziecka
Jak rozpoznać, kiedy ból brzucha wymaga interwencji u lekarza?

Ból ostry, występujący nagle, powinien więc zwrócić naszą szczególną uwagę, gdyż może być objawem stanów zagrażających życiu i wymagających przeprowadzenia operacji chirurgicznej.


"Ostrym bólom brzucha mogą towarzyszyć wymioty, biegunka, krwawienie, gorączka"

Kolka i niestrawność

Innym rodzajem bólu brzucha jest tzw. ból przewlekły i nawracający. To częsty objaw u dzieci i młodzieży szkolnej, stanowiący 9-15% dolegliwości u dzieci. Przewlekły ból brzucha utrzymuje się ponad 2 miesiące i może mieć podłoże organiczne (związany jest z określoną chorobą – takich przypadków jest około 10%) lub nieorganiczne, czyli czynnościowe, kiedy nie można wskazać konkretnej przyczyny chorobowej (około 90% przypadków).

Do bólów czynnościowych zaliczamy np. bóle brzucha związane z tak częstymi stanami, jak niestrawność, zaparcie, biegunka, kolka gazowa. Ta ostatnia potrafi być prawdziwym utrapieniem dla dziecka i rodziców. Przyczyną kolki wydaje się być zarówno niedojrzałość jelit jak i kompozycja diety dziecka. Skłonność do kolek może wynikać z alergii na białka mleka krowiego, zaburzeń flory bakteryjnej jelit, prowadzących do nadmiernej produkcji gazów w jelitach.

Niektórzy badacze uważają, że płacz i niepokój u dziecka wynikają nie tyle z bólu, co z niedojrzałości mózgu, a co za tym idzie, niezdolności dziecka do uspokojenia się. Konsekwencje wystąpienia kolki u malucha dotykają też rodziców: polegają na trudności w koncentracji, utracie cierpliwości, frustracji, poczuciu niekompetencji, uczuciu krzywdzenia dziecka, a nawet na utracie naturalnego pokarmu u matki.

A może to… migrena?

Ważną przyczyną przewlekłych bólów brzucha u dzieci są problemy natury psychologicznej. Bóle psychogenne stanowią około 15% nawracających bólów brzucha. Mogą być uwarunkowane stresową sytuacją rodzinną lub szkolną. Częstą przyczyną są konflikty w rodzinie, zagrożenie związane z sytuacją w domu, rozwód rodziców, złe warunki socjalno-bytowe, niepowodzenia, konflikty w szkole, brak akceptacji ze strony rówieśników.


Dzieci, które cierpią na migrenę brzuszną, często wyrastają na migreników

Rzadszymi przyczynami bólów brzucha u dzieci są: dyschezja niemowlęca, zespół jelita drażliwego, a także i migrena brzuszna. Dyschezja niemowlęca może wystąpić u młodych niemowlaków i objawia się płaczem, długotrwałym krzykiem (10-30 min.), zaczerwienieniem twarzy. Objawy te występują przed oddaniem stolca. Za przyczynę dyschezji niemowlęcej uważa się zaburzenie koordynacji mięśni brzucha, która u niemowląt z dyschezją ulega wykształceniu w późniejszym wieku.

Z kolei głównym objawem zespołu jelita drażliwego jest gniecenie w jamie brzusznej przynajmniej 1 raz w tygodniu przez co najmniej 2 miesiące, któremu towarzyszą co najmniej 2 z poniższych zjawisk:

  • objawy ustępują po wypróżnieniu,
  • początek dolegliwości związany jest ze zmianą częstotliwości wypróżnień,
  • początek dolegliwości związany jest ze zmianami w wyglądzie (charakterze) stolców.

Szacuje się, że migrena brzuszna wstępuje u 1-4% dzieci. Największe nasilenie jej występowania obserwuje się między 10-12 rokiem życia. Polega ona na gwałtownych napadach ostrego bólu brzucha trwającego co najmniej 1 godzinę. Ból ten upośledza normalną aktywność dziecka. Ponadto mogą wystąpić objawy dodatkowe, takie jak: ból głowy, nadwrażliwość na światło (fotofobia), bladość, wymioty, nudności i zaburzenia łaknienia.

Pamiętaj! Idź do lekarza, gdy:

  • Ból jest wyjątkowo silny i nie zmniejsza się po podaniu leków
  • Ból nie jest silny, ale utrzymuje się przez kilka dni
  • Ból jest tak silny, że dziecko nie może dotknąć brzucha
  • Występuje też biegunka, wymioty, gorączka

reklama

Free email marketing powered by FreshMail