Ból migrenowy i ból zatok – jak je odróżnić?

Lek.med. Neurolog-rezydent

Marlena Remlinger-Siwocha

Wiele osób cierpiących z powodu bólów głowy, zwłaszcza tych częstszych, uważa że ma migrenę. Tymczasem migrena to stosunkowo rzadka postać bólu głowy, występująca tylko u około 11-12% populacji, z czego większość stanowią kobiety. A tymczasem o wiele częstszym, bardziej pospolitym rodzajem bólu głowy, którego zaznał w życiu praktycznie każdy z nas, jest tzw. ból napięciowy. Ale to nie jedyny ból mylony z migreną.

 

Szczególną dolegliwością bólową w obrębie głowy i twarzy jest ból zatok przynosowych. Ten rodzaj bólu często bywa mylony z migreną lub „zwykłymi” bólami głowy. Dlatego tak ważna jest umiejętność rozróżnienia bólu zatokowego od innych rodzajów bólu, które odczuwamy w obrębie głowy. Bez takiego rozpoznania nie będziemy się mogli bowiem skutecznie leczyć.

Migrena – jak się objawia?

Migrenowy ból głowy jest bardzo charakterystyczny. Jest to zwykle ból umiarkowanie silny lub silny, pulsujący, obejmujący połowę czaszki, rzadziej obustronny. Często towarzyszą mu objawy dodatkowe, takie jak nadwrażliwość na zapachy, dźwięki i światło, a także niechęć do jedzenia (jadłowstręt). Ból migrenowy nasila się pod wpływem wysiłku fizycznego. Napad migreny może być krótki (trwać około 4 godzin), ale może też kompletnie „wyłączać” chorego na 3-4 dni. U części pacjentów napad bólu migrenowego poprzedza faza aury, polegająca m.in. na zaburzeniach widzenia w postaci mroczków, migających światełek, dostrzegania widm fortyfikacji, mówimy wtedy o migrenie z aurą. Najcięższą postacią migreny jest migrena przewlekła, która charakteryzuje się występowaniem bólu głowy przez co najmniej 15 dni w miesiącu, przy czym przez 8 lub więcej dni ból ma charakter migreny lub migreny z aurą.

migrena

Przyczyny skłonności do bólów migrenowych są słabo poznane, ale uważa się, że ta choroba ma podłoże genetyczne, to znaczy, że skłonność do migren może być uwarunkowana rodzinnie. Napad migreny zwykle nie bierze się „znikąd”. Aby doszło do napadu, muszą zadziałać określone czynniki, zwane „wyzwalaczami” migreny. Należą do nich niektóre silne zapachy, pokarmy (czerwone wino, niektóre sery, czekolada, kofeina), stres, hałas, niedobór snu, zmiana pogody, długotrwałe przebywanie na czczo, niektóre leki (zwłaszcza leki antykoncepcyjne  oparte na estrogenach).

 

Ból zatok – objawy

Ból odczuwany w okolicach zatok przynosowych jest odmienny od bólu migrenowego, zarówno jeśli chodzi o jego przyczyny, jak i obraz kliniczny. O ile w przypadku skłonności do migren nie wiemy do końca, skąd się one biorą, to w przypadku bólów zatokowych doskonale wiemy, że ich przyczyną jest zwykle infekcja – bakteryjna lub wirusowa – w jamach zatok. Infekcji taka może być powikłaniem zwykłego przeziębienia. Ma ona wówczas zazwyczaj charakter wirusowy.

ból zatokowy

Rozwijający się stan zapalny powoduje, że w zatokach zaczyna gromadzić się gęsta wydzielina. Obrzęk błony śluzowej zatok (również związany ze stanem zapalnym) utrudnia odprowadzenie wydzieliny, co prowadzi do jej zalegania. W efekcie pojawia się ból zatok spowodowany zmianą ciśnienia w zatokach.

Ból zatok zawsze umiejscowiony jest w okolicy chorej zatoki lub zatok:

  • Infekcja zatok szczękowych powoduje ból obejmujący okolice policzka, oczodołu (ból zatok „pod okiem”, ucisk w okolicach oczu), ból głowy w okolicach skroni, a także ból zębów.
  • Jeśli chore są zatoki czołowe, wówczas odczuwamy ból w okolicach czoła.
  • Infekcja zatok klinowych powoduje ból rozsiany w wielu miejscach (potylica, czoło, skroń, oczodół, bóle promieniujące od podstawy do szczytu głowy).

O ile napad ból migrenowy jest zwykle krótkotrwały (choć niekiedy może się przeciągnąć do 3-4 dni), o tyle ostry ból towarzyszący infekcji zatok może utrzymywać się przez tydzień, a nawet dłużej. W odróżnieniu od bólu migrenowego ból zatok „daje nam żyć”, czyli nie wyklucza z codziennych czynności, ale podobnie jak migrena nasila się pod wpływem ruchów głowy czy zmiany pozycji ciała: na przykład wskutek nagłej zmiany pozycji głowy, pochylania się do przodu, kaszlu, kichania, leżenia na plecach. Ból zwykle silniejszy jest o poranku, gdy w zatokach zgromadzona jest duża ilość gęstej wydzieliny.

Czy ból migrenowy i ból zatokowy leczy się tak samo?

W obu rodzajach bólu pomocne są leki wydawane bez recepty, takie jak paracetamol czy NLPZ. Ze względu na duże nasilenie bólów migrenowych zaleca się stosowanie NLPZ czy paracetamolu w dawkach maksymalnych. Dobre efekty może też przynieść zastosowanie leków złożonych, to znaczy takich które zawierają więcej niż jedną substancję leczniczą – np. paracetamol lub NLPZ w połączeniu z niską dawką kofeiny. Dostępne są też preparaty złożone, łączące paracetamol z ibuprofenem lub paracetamol z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną.

Należy pamiętać, że nie możemy łączyć dwóch różnych leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), ze względu na powikłania ze strony układu pokarmowego. Leczenie profilaktycznie napadów migrenowych mające na celu zmniejszenie częstości i ciężkości napadów wymaga konsultacji z lekarzem specjalistą.

Bóle zatokowe skuteczniej leczy się łącząc lek przeciwbólowy (paracetamol lub NLPZ) z substancją obkurczającą błonę śluzową nosa i zatok, a przez to ułatwiającą odprowadzanie wydzieliny. Może być to pseudoefedryna lub fenylefryna, które wraz z paracetamolem lub NLPZ często wchodzą w skład preparatów złożonych przeznaczonych do walki z objawami przeziębienia i grypy. W leczeniu chorych zatok pomoże też ich płukanie za pomocą roztworów soli stosowanych w postaci sprayu.

migrena a ból zatok

Czym się różni migrena od napięciowego bólu głowy?

reklama

Free email marketing powered by FreshMail