Bóle kręgosłupa lędźwiowego

Lek. med. chirurg-rezydent

Michał Wojtyniak

Bóle odcinka lędźwiowo-krzyżowego popularnie nazywa się bólami krzyża. Są one skutkiem przeciążeń prowadzących do powstania zwyrodnień w obrębie krążków międzykręgowych.

 

Odcinek lędźwiowy kręgosłupa znajduje się pomiędzy odcinkiem piersiowym i krzyżowym i zbudowany jest z 5 kręgów, które odznaczają się dużą wielkością i nie są zrośnięte, co odróżnia je od kręgów odcinka krzyżowego, zrośniętych w kość krzyżową.


"Bóle krzyża często poprzedzają rozwój trwałych zwyrodnień przewlekłych"

Zespoły bólowe odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa uznawane są za chorobę cywilizacyjną, niemal epidemię, stanowiącą jedną z najczęstszych przyczyn wizyt u lekarzy oraz nieobecności w pracy. Jest to wynik zmian zachodzących w trybie życia współczesnego człowieka, związanych z ograniczeniem aktywności ruchowej, otyłości, niewłaściwego obciążania kręgosłupa podczas pracy, zwłaszcza podczas pracy biurowej.

ból krzyża
Zespoły bólowe odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa uznawane są za chorobę cywilizacyjną

Do czynników sprzyjających wystąpieniu bólów krzyża zaliczamy przede wszystkim:

  • wiek (największa zapadalność dotyczy osób między 30-60 rokiem życia),
  • słaba kondycja fizyczna,
  • palenie tytoniu,
  • przewlekły stres.

Bóle krzyża często poprzedzają rozwój trwałych zwyrodnień przewlekłych, w znacznym stopniu ograniczających sprawność fizyczną i zdolność do pracy. Ocenia się, że w Polsce bólów krzyża doznaje ponad 70% społeczeństwa przed 40. rokiem życia, w większości (66%) są to mężczyźni.

Przyczyny bólu kręgosłupa

Na bóle krzyża cierpi zatem niemal każdy z nas, ale na szczęście dość rzadko bóle tego rodzaju związane są z poważną chorobą. Zwykle pojawiają się jako skutek przeciążenia mięśni, ścięgien lub więzadeł przykręgosłupowych. Mogą być także spowodowane przez uszkodzenie krążka międzykręgowego, czyli dysku (jest to tzw. dyskopatia, czyli wypadnięcie dysku). Wynikają z wad postawy i budowy ciała, a także wad wrodzonych kręgosłupa.

W 90% przypadków bóle krzyża mają charakter nieswoisty, tzn. wynikają z  przeciążenia różnych struktur tworzących kręgosłup, natomiast nie można im przypisać konkretnej przyczyny. Bóle takie nasilają się po wysiłku, a zmniejszają po odpoczynku i mają charakter nawracający.

Z kolei przykładem swoistych, związanych z konkretną przyczyną, bólów krzyża jest ból popularnie zwany „korzonkowym”. Najczęstszą przyczyną tego rodzaju bólu są zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Między jego kręgami znajdują się krążki (dyski) – pierścienie zbudowane z tkanki chrzęstnej, w których centrum znajduje się galaretowate ciało zwane jądrem. Pierścienie nadają kręgosłupowi sprężystość i wytrzymałość na wstrząsy. W wyniku choroby zwyrodnieniowej kręgów włóknisty pierścień krążka wybrzusza się lub wypada jego galaretowate jądro. Wystający poza oś kręgosłupa dysk uciska na korzonki nerwowe, co powoduje przejmujący ból. Może on promieniować z miejsca ucisku do nóg lub rąk.

Atak „korzonków” – jak zwykle go nazywamy – może być spowodowany zbyt intensywnym wysiłkiem fizycznym. Na atak taki szczególnie narażeni są tzw. „weekendowi sportowcy” – osoby, które na co dzień prowadzą siedzący tryb życia i nagle zaczynają forsownie ćwiczyć.Ich słabe mięśnie pleców i brzucha nie są w stanie dobrze podtrzymywać kręgosłupa i krążki międzykręgowe się wybrzuszają.

To samo może się stać przy każdym przeciążeniu kręgosłupa, np. nieprawidłowym dźwiganiu ciężaru czy podnoszeniu się z fotela.

Leczenie bólów kręgosłupa

W leczeniu bólu korzonkowego zaleca się odpoczynek, stosowanie paracetamolu, NLPZ, leków opioidowych o umiarkowanej sile działania (np. tramadol – dostępny na receptę). Stosuje się też leczenie rehabilitacyjne. W szczególnie ciężkich przypadkach konieczne może być przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego.


Kręgosłup rzadko jest siedzibą nowotworów pierwotnych kości, natomiast jest najczęstszym miejscem przerzutów do kości

Bóle krzyża o wiele rzadziej są skutkiem osteoporozy, chorób reumatycznych (np. zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa), zakażeń, nowotworów, chorób narządów jamy brzusznej i miednicy (np. tętniaka aorty, chorób nerek, trzustki, narządów rodnych).

reklama

Free email marketing powered by FreshMail