Jakie błędy popełniamy stosując leki?

Lek.med. Neurolog-rezydent

Marlena Remlinger-Siwocha

Średnio każdy Polak przyjmuje aż 4 tabletki leków i suplementów diety dziennie – stosujemy produkty wspomagające koncentrację, odporność, trawienie, leczymy przeziębienie, różnego rodzaju bóle i choroby przewlekłe. Ale nie każdy wie, jak prawidłowo przyjmować leki i suplementy diety. Czego najczęściej nie bierzemy pod uwagę?

 

Możliwe interakcje z innymi lekami

Choroby przewlekłe wymagają regularnego stosowania wielu preparatów. Zdarza się, że równolegle łączymy kilka leków. Nie każdy zdaje sobie sprawę z interakcji, do jakich może między nimi dochodzić. Przyjrzyjmy się popularnym lekom przeciwbólowym, do których należą: kwas acetylosalicylowy (lepiej znany jako aspiryna), paracetamol i ibuprofen.

  • Aspiryna wchodzi w interakcję z lekami stosowanymi m.in. na nadciśnienie i cukrzycę – może nasilać lub osłabiać ich działanie.
  • Ibuprofen może zmniejszać skuteczność działania leków na nadciśnienie, a równoległe przyjmowanie kortykosteroidów może powodować owrzodzenia przewodu pokarmowego.

Warto wiedzieć, iż wiele osób chorujących na tzw. „serce” przyjmuje małe dawki kwasu acetylosalicylowego w celu zapobiegania zawałowi serca oraz udarowi mózgu. Należy pamiętać, aby te osoby unikały przyjmowania innych leków z grupy NLPZ (niesteroidowych leków przeciwzapalnych). Bezpieczny dla nich będzie paracetamol, który do tej grupy nie należy. Wszelkie wątpliwości należy jednak wyjaśnić z lekarzem.

Do interakcji może dochodzić także przy jednoczesnym stosowaniu dwóch różnych środków przeciwbólowych z grupy NLPZ: wzrasta wtedy ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, między innymi krwawienia z przewodu pokarmowego, uszkodzeń nerek czy wątroby.

leki interakcje

Dzieci to nie mali dorośli

Błędem jest podawanie dzieciom leków przeznaczonych dla dorosłych. Ich przemiana materii nie jest jeszcze tak sprawna i kompleksowa jak u dorosłych, dlatego organizmy dzieci nie radzą sobie z „dorosłymi” dawkami leków i niektórymi substancjami, które choć bezpieczne dla dorosłych, mogą być dla dzieci szkodliwe. Tak jest w np. przypadku aspiryny, której nie wolno podawać dzieciom poniżej 12 roku życia, ponieważ może doprowadzić to do wystąpienia groźniej choroby tzw. Zespołu Rey’a..

Na rynku istnieją specjalne preparaty dedykowane dzieciom. Występują w przyjaznej dzieciom formie (jako smakowe, skoncentrowane syropy), zawierają dokładne instrukcje, odpowiednio dobrane składniki oraz miarki i dozowniki umożliwiające precyzyjne dawkowanie leku.

Wskazania do stosowania leków

Nie zawsze sprawdzamy skład preparatów, które stosujemy. Zdarza się, że dublujemy je, stosując dwa te same leki znajdujące się po prostu pod inną nazwą handlową. Często nie rozumiemy działania substancji w nich zawartych lub co gorsza ignorujemy je, zakładając, że większa ilość składników będzie bardziej skuteczna.

Na przykład, leki na przeziębienie i grypę to często kompleksowe preparaty zwalczające wiele objawów. Gdy podczas choroby dokucza nam tylko gorączka i dreszcze, a nie męczy nas ani kaszel, ani katar, wystarczy wtedy wziąć lek jednoskładnikowy (np. zawierający paracetamol), by nie obciążać organizmu nadmiarem substancji leczniczych.

Podobnie wygląda sprawa z lekami na kaszel, które najczęściej wspomagają leczenie konkretnego rodzaju kaszlu – nie należy stosować leku wykrztuśnego, gdy męczy nas kaszel suchy. Nie przyniesie to poprawy, a może jedynie pogorszyć samopoczucie poprzez nasilenie odruchu kaszlowego i podrażnić nasz układ oddechowy. Co więcej, leków wykrztuśnych nie powinno się stosować wieczorem, ponieważ podane zbyt późno uniemożliwiają spokojny sen.

Z kolei leki z oznaczeniem „noc” zazwyczaj zawierają substancje wspomagające zasypianie. Zastosowanie ich w ciągu dnia może wywołać senność i upośledzić naszą zdolność do prowadzenia pojazdów.

Zalecenia lekarza, farmaceuty i ulotek

Większość preparatów należy stosować w określonych odstępach czasowych i według wskazanych dawek – to przede wszystkim od tego zależy skuteczność i bezpieczeństwo leczenia oraz nasze zdrowie.

Bardzo często sami dostosowujemy dawki do naszych subiektywnych potrzeb. Zakładamy, że większa dawka zadziała szybciej lub lepiej. Czasami nie odczuwając natychmiastowego efektu pierwszej dawki, sięgamy po kolejną tabletkę, co w konsekwencji może być szkodliwe. Zawsze należy postępować zgodnie z ulotką lub wytycznymi przekazanymi przez lekarza.

Kiedy antybiotyk?

Antybiotyki przeznaczone są do leczenia infekcji bakteryjnych – nie będą zatem w żadnym stopniu pomocne w leczeniu przeziębienia czy grypy, które są infekcjami wywoływanymi przez wirusy. Ponadto, częste stosowanie antybiotyków zwiększa odporność bakterii na dany antybiotyk – przy kolejnej infekcji, lek może okazać się nieskuteczny.

Jak przyjmować leki?

  • Leki najbezpieczniej popijać wodą. Najlepiej przegotowaną o temperaturze pokojowej (woda mineralna zw względu na swój skład może zakłócać wchłanianie leku)
  • Nie należy popijać leków sokami ani mlekiem, (wyjątkiem są niektóre preparaty dla dzieci, które można podawać rozpuszczone w mleku) gdyż płyny te mogą powodować zmiany we wchłanianiu leku (mogą nasilić bądź osłabić jego działanie)
  • Pamiętajmy, aby leki przyjmować w pozycji stojącej – unikamy wtedy zakrztuszenia
  • Kapsułek nie wolno rozgryzać ani otwierać! W szczególności nie wolno dzielić leków takich jak: tabletki powlekane, preparatów o stopniowym uwalnianiu, tabletek zawierających w składzie więcej niż jedną substancję leczniczą. Pamiętajmy, aby przed każdym przyjęciem leku stosować się do wskazań na ulotce albo wskazań lekarza! Nie bójmy się pytać.

reklama

Free email marketing powered by FreshMail